Dysfunctioneel eigenaarschap en pseudo-autonomie bij jongeren

Samenvatting

In de jeugdzorg en LVB-zorg wordt gedrag van jongeren regelmatig aangeduid als zelfbepalend, terwijl dit vaak probleemgedrag betreft. Veel jongeren die zo worden getypeerd, voeren beperkte regie over hun eigen leven en bepalen over levensdomeinen van anderen. Dit structurele patroon wordt in dit artikel geduid als pseudo-autonomie. Op basis van een reflectieve analyse van vijftig doelgericht geselecteerde praktijkcasussen introduceert dit artikel het concept dysfunctioneel eigenaarschap, uitgewerkt in een model met vijftien levensdomeinen. Dit model ondersteunt professionals bij het duiden van gedrag en het begeleiden van jongeren en ouders richting functioneel eigenaarschap en gezonde autonomie. Het artikel bouwt voort op eerder gepubliceerd werk over relationele autonomie en culturele transitie in het Tijdschrift voor Orthopedagogiek.