Zoeken op trefwoord 'Hoogbegaafdheid'

Hoogbegaafdheid en dynamisch testen

Jochanan Veerbeek, Bart Vogelaar

TvO 2020-5

De perfecte match?

Volgens de laatste definities is hoogbegaafdheid een multidimensioneel concept dat zich in interactie met de omgeving kan ontwikkelen. Hoogbegaafde leerlingen worden echter momenteel vaak geïdentificeerd door hun IQ te bepalen. Dit sluit niet aan bij de wetenschappelijke kennis die beschikbaar is over hoogbegaafdheid, en biedt bovendien vaak geen handvatten voor het aanpassen van het onderwijs aan de specifieke behoeften van de (hoogbegaafde) leerling. Doordat bij dynamisch testen gebruik wordt gemaakt van training of instructie binnen de test, kan dit inzicht bieden in de instructiebehoeften van leerlingen. Bovendien kunnen hiermee de processen worden onderzocht die ten grondslag liggen aan de prestaties. Wetenschappelijk onderzoek naar het gebruik van
dynamisch testen bij hoogbegaafde leerlingen ondersteunt het idee dat deze vorm van testen meer informatie biedt, maar voor gebruik in de praktijk zullen gespecialiseerde instrumenten moeten worden ontwikkeld.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Digitalisering | Hoogbegaafdheid | Onderwijs

De WISC-V-NL bij hoogbegaafde kinderen

Corrieke Buist-Veurink, Margreet Heek-Veldhuizen, Judith Kertai, Geke Maes-van Buiten, Wietske Vriezen

TvO 2020-5

Kijk naar indexscores in plaats van het TIQ

Sinds de WISC-V-NL in gebruik is genomen, klinken er geluiden uit de praktijk dat hoogbegaafde kinderen een specifiek intelligentieprofiel hebben op de WISC-V-NL en lager scoren dan verwacht. Om die reden is gekeken naar de intelligentieprofielen van 121 hoogbegaafde kinderen. De resultaten bevestigen de praktijkervaringen: hoogbegaafde kinderen scoren vaak relatief hoog op Verbaal Begrip, en relatief laag op Verwerkingssnelheid en in mindere mate Werkgeheugen. In diagnostisch onderzoek naar hoogbegaafdheid zou met dit profiel rekening gehouden kunnen worden. Omdat de Totale intelligentie (TIQ) minder representatief lijkt, willen we aanraden om de Algemene Vaardigheids Index (AVI) als alternatief te gebruiken. De kracht van de WISC-V-NL ligt in de verschillende indexen die sterker en zwakker ontwikkelde vaardigheidsgebieden van het kind in beeld kunnen brengen.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Diagnostiek | Hoogbegaafdheid

Hoogbegaafdheid en kindertekeningen

Sven Mathijssen

TvO 2020-5

Een literatuurstudie en theoretisch kader

Er zijn nog steeds veel problemen bij het signaleren van hoogbegaafdheid bij kinderen en professionals hebben behoefte aan alternatieve signaleringsmethoden. Menstekeningen worden al geruime tijd gebruikt in diagnostisch onderzoek, maar het gebruik ervan als alternatief signaleringsinstrument voor hoogbegaafde kinderen is nog niet grondig onderzocht. In dit artikel bespreken we de mogelijkheden om menstekeningen te gebruiken als diagnostisch instrument bij vermoedelijke hoogbegaafdheid. Daarvoor geven we een overzicht van de kenmerken van cognitief functioneren, creativiteit, sociaal- en emotioneel functioneren en verkennen we in hoeverre deze kenmerken mogelijk terugkomen in tekeningen. Op basis van de beoordeelde literatuur wordt een theoretisch kader geschetst voor de analyse van menstekeningen voor signaleringsdoeleinden. Dit theoretisch kader vormt de basis voor een onderzoeksprogramma dat uiteindelijk moet resulteren in een goed onderbouwd diagnostisch screeningsinstrument.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Diagnostiek | Hoogbegaafdheid

Cognitieve begaafdheid is geen risicofactor voor probleemgedrag

Jeroen Lavrijsen, Karine Verschueren

TvO 2020-5

Bevindingen van de TALENT-studie

Regelmatig wordt cognitieve begaafdheid in verband gebracht met emotionele moeilijkheden en onbevredigende sociale relaties: (hoog)begaafde kinderen en jongeren zouden moeilijkheden hebben om te functioneren in een wereld die hen niet begrijpt. In dit artikel toetsen we dit negatieve stereotype aan gegevens uit de TALENT-studie, een onderzoek bij 3.409 Vlaamse jongeren uit het eerste jaar van het middelbaar onderwijs. Uit de gegevens blijkt dat cognitieve begaafdheid géén risicofactor is voor internaliserend of externaliserend probleemgedrag: jongeren die hoog scoorden op de intelligentietest rapporteerden gemiddeld minder externaliserende problemen en evenveel internaliserende problemen als normaal begaafde jongeren. Jongeren die ooit gediagnosticeerd werden als hoogbegaafd, vertoonden gemiddeld wél meer sociaal-emotionele problemen dan andere jongeren, wat impliceert dat deze groep niet representatief is voor begaafde jongeren in het algemeen.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Diagnostiek | Hoogbegaafdheid | Sociaal emotionele- en gedragsproblemen

Vroegsignalering van hoogbegaafdheid: de tools zijn er, maar de praktijk blijft achter

Mieke Ketelaars, Dorien Kok

TvO 2020-5

Er is voldoende kennis over vroege signalen van hoogbegaafdheid. Bovendien kunnen we met het huidige arsenaal aan signaleringsinstrumenten goed uit de voeten. Toch blijkt vroegsignalering in de praktijk ernstig achter, concludeert Dorien Kok, directeur-bestuurder van de Omniumschool. Al jaren zet zij zich in om vroegsignalering beter op de kaart te krijgen.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Hoogbegaafdheid | Onderwijs

Onderkenning en diagnostiek bij vermoedelijk hoogbegaafde en/of dubbel-bijzondere leerlingen

Agnes Burger-Veltmeijer

TvO 2020-5

S&Z-Heuristiek helpt misdiagnostiek te reduceren

Er is een nijpend tekort aan adequate handelingsgerichte diagnostische deskundigheid onder schoolpsychologen en orthopedagogen bij vraagstellingen rond leerlingen met vermoedelijke hoogbegaafdheid (HB) en/of dubbel-bijzondere (2E) leerlingen. Dit hangt samen met enkele kwesties, die elkaar in een vicieuze cirkel versterken: gebrek aan empirisch onderbouwde kennis over (diagnostiek bij) 2E; eenzijdige expertise en het ontbreken van 2E-experts onder diagnostici;
denken in diagnostische categorieën ofwel ‘etiketten’; inkrimping van diagnostiek bij onder meer expertisecentra van samenwerkingsverbanden. Dit alles leidt tot onvoldoende herkenning van kenmerken van 2E, eenzijdige duiding richting enerzijds HB plus onderpresteren of anderzijds HB plus een leer- of ontwikkelingsstoornis, en tot ongebalanceerd afgestemde interventies. In dit artikel illustreren we hoe de systematische werkwijze van de Sterkte & Zwakte Heuristiek kan helpen de diagnostische bias tegen te gaan. We sluiten af met een voorstel om HB en 2E te beschouwen als constructen op een continuüm.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Diagnostiek | Hoogbegaafdheid

Uitbehandeld?

Sjoukje de Boer

TvO 2019-4

Epidemiologisch onderzoek laat zien dat adolescenten met antisociaal gedrag
onderscheiden kunnen worden in twee groepen: een groep waarbij het antisociale
gedrag zich beperkt tot de adolescentie en een groep waarbij dit gedrag zich al vanaf de kindertijd voordoet. Van de laatste groep wordt verondersteld dat de gedragsproblemen veel hardnekkiger zijn en dat deze jongeren niet of nauwelijks reageren op behandeling. Deze veronderstelling is slechts ten dele waar, blijkt uit promotieonderzoek onder klinisch opgenomen jongeren met zowel psychische problemen als gedragsproblemen. Jongeren bij wie gedragsproblemen vroeg begonnen, lopen een veel groter risico op drop-out. Maar, als ze in behandeling blijven, zijn hun behandelresultaten even goed als bij de groep waarbij het antisociale gedrag tijdens de adolescentie begon. Ook cannabisgebruik voorafgaand aan de behandeling bleek een voorspeller voor drop-out. Maatregelen om drop-out te voorkomen zijn belangrijk omdat follow-uponderzoek na anderhalf jaar liet zien dat jongeren die de behandeling niet afmaakten veel slechter functioneerden.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Adolescentie | Hoogbegaafdheid | Interventies | Kindermishandeling, seksueel geweld en huiselijk geweld | Onderwijs | Sociaal emotionele- en gedragsproblemen | Verslavingsproblematiek

Hoe een opleiding over (hoog) begaafdheid bij leerlingen het denken en handelen van leerkrachten verandert

Tessa Kieboom, Kathleen Venderickx , Carla Vreys

TvO 2019-1

Hoog)begaafde leerlingen hebben behoefte aan uitdaging. In het huidige basisonderwijs in Vlaanderen wordt hier weinig doeltreffend op ingespeeld. Dit komt door een gebrek aan kennis over passend onderwijs aan (hoog)begaafde kinderen. De kennisoverdracht via de lerarenopleidingen schiet in deze tekort. Om deze lacune op te vullen, heeft het Vlaamse expertisecentrum Exentra zijn jarenlange kennis en ervaring gebundeld in een meerjarig opleidingstraject voor basisscholen.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Adolescentie | Diagnostiek | Diversiteit en integratie | Hoogbegaafdheid | Interventies | Jonge kind | Kindermishandeling, seksueel geweld en huiselijk geweld | LVB en EMB | Onderwijs | Opvoeding | Ouders | Samenwerking (ketenpartners) | Sociaal emotionele- en gedragsproblemen | Verslavingsproblematiek

Naar de andere oever

Erica de BruÏne, Jantien Gerdes

TvO 2018 9&10

Sinds 2014 is de Wet passend onderwijs ingevoerd. Hierdoor neemt de diversiteit in de klassen vaak toe en komt er een grotere druk dan voorheen te liggen op het vermogen van leraren tot samenwerken met collega’s, ouders en professionals uit andere instellingen, zoals de jeugdhulpverlening. Binnen het voortgezet onderwijs (vo) spelen mentoren een belangrijke rol in deze samenwerking. In dit artikel wordt verslag gedaan van een kleinschalig, verkennend onderzoek op twee vo-scholen. Vanuit de begrippen coöperatie, coördinatie en collaboratie is verkend hoe samenwerking met jeugdhulpverlening hier vormgegeven wordt en wat daarbij de rol van mentoren is. Daarnaast is onderzocht hoe op twee hogescholen studenten van de lerarenopleidingen voorbereid worden op de rol van mentoren in deze samenwerking, in hoeverre dit aansluit op de praktijk op deze scholen en of de opleidingscurricula op dit onderdeel versterkt kunnen worden in de ogen van de zittende mentoren en opleiders aan deze lerarenopleidingen.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Adolescentie | Brein | Diagnostiek | Digitalisering | Diversiteit en integratie | Echtscheiding | Hoogbegaafdheid | Interventies | Jonge kind | Kindermishandeling, seksueel geweld en huiselijk geweld | LVB en EMB | Onderwijs | Opvoeding | Ouders | Samenwerking (ketenpartners) | Sociaal emotionele- en gedragsproblemen | Verslavingsproblematiek

Metacognitie in relatie tot cognitieve functies en executieve functies

Floor van Loo

TvO 2018 6

Onze cognitieve ontwikkeling kan in twee, elkaar niet wederzijdse uitsluitende, wederkerige onderdelen worden uitgesplitst: het vergaren van domeinspecifieke kennis enerzijds en het ontwikkelen van domeinalgemene kennis anderzijds. In dit artikel pleiten we ervoor om vaker, explicieter en bewuster, domeinalgemene kennis aan te bieden aan onze kinderen en jongeren met en zonder ontwikkelingsachterstand of -voorsprong, vanzelfsprekend in relatie tot het aanbieden van domeinspecifieke kennis.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Adolescentie | Brein | Diagnostiek | Digitalisering | Diversiteit en integratie | Hoogbegaafdheid | Interventies | Jonge kind | Kindermishandeling, seksueel geweld en huiselijk geweld | LVB en EMB | Onderwijs | Opvoeding | Ouders | Samenwerking (ketenpartners) | Sociaal emotionele- en gedragsproblemen | Verslavingsproblematiek

Vooruitgang in lezen en spellen bij kinderen met dyslexie tijdens behandeling met Fonoco

Anne Arntz, Fons van Waterschoot, Marjolijn van Weerdenburg, Maartje van der Zandt

TvO 2018 5

Deze studie betrof het effect van de psycholinguïstische dyslexiebehandelmethode Fonoco, gericht op cognitieve vaardigheden die direct onderliggend zijn aan lezen en spellen, te weten (1) fonologisch bewustzijn, (2) kennis van foneem-grafeemkoppelingen en (3) snel alfanumeriek benoemen (van letters en cijfers) en op de rol van het intelligentiequotiënt (IQ) hierbij.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Adolescentie | Brein | Diagnostiek | Digitalisering | Diversiteit en integratie | Echtscheiding | Hoogbegaafdheid | Interventies | Jonge kind | Kindermishandeling, seksueel geweld en huiselijk geweld | LVB en EMB | Onderwijs | Opvoeding | Ouders | Samenwerking (ketenpartners) | Sociaal emotionele- en gedragsproblemen | Verslavingsproblematiek

In gesprek met en over het werk van Gadamer

Jan de Bekker, Cees Grol

TvO 2018 3&4

Een zoektocht naar het nemen van pedagogische verantwoordelijkheid vanuit ecologisch perspectief

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Adolescentie | Brein | Diagnostiek | Digitalisering | Diversiteit en integratie | Echtscheiding | Hoogbegaafdheid | Interventies | Jonge kind | Kindermishandeling, seksueel geweld en huiselijk geweld | LVB en EMB | Onderwijs | Opvoeding | Ouders | Samenwerking (ketenpartners) | Sociaal emotionele- en gedragsproblemen | Verslavingsproblematiek

Meer dan registreren! Preventie van schoolverzuim en thuiszittende leerlingen vanuit SWPBS-aanpak

Trees Das, José Wichers-Bots

TvO 2018 11&12

In het schooljaar 2016/2017 bezochten ruim 8.000 leerplichtige leerlingen geen school. De ambitie is dat in 2020 geen enkel kind langer dan drie maanden thuiszit zonder passend onderwijs of zorgaanbod. In dit artikel wordt ingegaan op de mogelijkheden die een school heeft om een preventief beleid te ontwikkelen ten aanzien van schoolverzuim vanuit de SWPBS-aanpak.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Adolescentie | Brein | Diagnostiek | Digitalisering | Diversiteit en integratie | Echtscheiding | Hoogbegaafdheid | Interventies | Jonge kind | Kindermishandeling, seksueel geweld en huiselijk geweld | LVB en EMB | Onderwijs | Opvoeding | Ouders | Samenwerking (ketenpartners) | Sociaal emotionele- en gedragsproblemen | Verslavingsproblematiek

Leefklimaat bij alleenstaande minderjarige vreemdelingen uit het Midden-Oosten

Peer van der Helm, Evelyn Heynen, Alice Tonnaer, Karlijn Wassen

TvO 2018 1&2

Wereldwijd zijn er veel jongeren onder 18 jaar op de vlucht voor oorlog en de gevolgen daarvan. Veel van deze jongeren zijn zonder begeleiding van hun ouders of een naaste. In Nederland worden deze jongeren opgevangen in speciale inrichtingen voor Alleenstaande Minderjarige Vreemdelingen (AMV). Hier kunnen zij samen met andere AMV-jongeren wonen maar er wordt hun enkel een tehuis geboden. Tot op heden is er weinig onderzoek gedaan naar de situatie van deze jongeren en hun verblijf in een AMV-Instelling in Nederland. Het huidige onderzoek richt zich op het inventariseren van het leefklimaat in twee verschillende groepen alleenstaande minderjarige vreemdelingen uit Syrië en Eritrea die in Nederland verblijven.

Trefwoorden: Adolescentie | Brein | Diagnostiek | Digitalisering | Diversiteit en integratie | Echtscheiding | Hoogbegaafdheid | Interventies | Jonge kind | Kindermishandeling, seksueel geweld en huiselijk geweld | LVB en EMB | Onderwijs | Opvoeding | Ouders | Samenwerking (ketenpartners) | Sociaal emotionele- en gedragsproblemen | Verslavingsproblematiek

Kansongelijkheid: een microperspectief

Linda van den Bergh, Ilonka van der Sommen

2018 7&8

De inspectie van het Onderwijs (2016; 2017) toont aan dat relatie tussen opleidingsniveau van ouders en de schoolloopbaan van hun kinderen sterker wordt. Het actieplan 'Gelijke kansen in het onderwijs' beschrijft dat de Nederlandse overheid streeft naar: 'onderwijs waarin álle leerlingen en studenten zich thuis voelen en het beste uit zichzelf kunnen halen, ongeacht hun thuissituatie, talenten en achtergrond' (Bussemaker & Dekker, 2016, p.1-2). Daarnaast stellen scholen dit zichzelf ook steeds meer ten doel. Dit levert een enorme uitdaging op voor de leraren die deze ambities mogen waarmaken.

Download PDF
(Voor deze download moet u inloggen. LOGIN)

Trefwoorden: Adolescentie | Brein | Diagnostiek | Digitalisering | Diversiteit en integratie | Hoogbegaafdheid | Interventies | Kindermishandeling, seksueel geweld en huiselijk geweld | LVB en EMB | Onderwijs | Opvoeding | Ouders | Samenwerking (ketenpartners) | Sociaal emotionele- en gedragsproblemen | Verslavingsproblematiek